-
Uit de geschiedenis van Roden. Jan de Roos
13.Nov.2017
RODEN - Een kleurrijke persoonlijkheid, zo zou je Jan de Roos het best kunnen typeren. Jan was straatzanger en probeerde met zijn optredens wat geld te verdienen. Hij kwam regelmatig met de bus uit Groningen, waar hij woonde, om in Roden een optreden te verzorgen. Nu vergt dat zingen van Jan enige uitleg. Doch, laten we eerst de persoon Jan de Roos eens onder de loep nemen. Jan was een opmerkelijke verschijning. Hij droeg een slipjas en een wandelstok. Op het voorpand van de jas hingen talloze medailles en onderscheidingen, in allerlei soorten en maten. Studenten in Groningen tuigden Jan er doorgaans mee op. De wandelstok had twee functies; hij zwaaide of sloeg ermee. Nadat Jan uit de bus was gestapt monsterde hij de omgeving.

Welke richting zou hij kiezen?
Het wisselde. Waarschijnlijk volgde hij zijn intuïtie. Deze keer ging hij naar de Wilhelminastraat, kuierend met hier en daar een vriendelijke knik. Toehoorders verzamelen, dat was het devies. Niet roeping bracht Jan naar Roden, maar geld. Nu had Jans publiek weinig interesse in zijn zangkunst, maar kwam uitsluitend voor het spektakel. De komst van Jan gaf namelijk altijd reuring. Wee degene die hem na zijn optreden een cent gaf. Jan beschouwde dat als een diepe belediging. Mocht een aandachtige toehoorder gewoonlijk gissen naar de tekst van zijn liederen, bij de verbale communicatie richting de centgever was geen woord Frans.

Jan raakte uiteindelijk verzeild bij de kruising Wilhelminastraat/Heerestraat, ter hoogte van de smederij van Evert Liewes. Smid Evert was één van de ondeugendste mensen in Roden. Jan begon zijn voorstelling en stond, tot vreugde van de aanwezige Evert, toevallig vóór een hek. Ondefinieerbare klanken bereikten de toehoorders en al spoedig geraakte Jan de Roos in een soort van trance. Zijn armen bewogen hoog en wijd. De wandelstok volgde trouw die bewegingen en wees naar onbekende, verre oorden. Meer dan eens boog Jan diep tot bijna aan het plaveisel, dan weer helde hij gevaarlijk ver achterover. Wat en waarover Jan zong is altijd in nevelen gehuld gebleven. Maar wie zijn wij, eenvoudige lieden, om het de kunstenaar euvel te duiden? Jan zong nu eenmaal uitsluitend eigen werk. Toen op een gegeven ogenblik Jan opnieuw lang achterover hing, spijkerde Evert Liewes het achterpand van de slipjas van Jan de Roos vast aan het hek. De weg terug voor Jan was zodoende geblokkeerd. De toeschouwers hielden de adem in. Niet geheel zonder emotie ontwaakte Jan, onder het geluid van scheurend stof, abrupt uit zijn trance. Vloekend en tierend schold hij vervolgens iedereen helemaal verrot. Zelfs de hem toekomende verdiensten konden hem gestolen worden en Jan verdween met ferme pas. De toegestroomde belangstellenden keerden, uitermate tevreden na een goede en tevens gratis voorstelling, tevreden huiswaarts.

Door: Tjerk Karsijns